Hafıza ve Gençlik Programı Saraybosna Saha Ziyareti

Saha ziyaretinin ilk gününde katılımcılar, yerel rehber eşliğinde Saraybosna’nın savaş hafızasına odaklanan bir şehir turuna katıldı; Saraybosna Kuşatması’nda yaşamını yitiren çocuklar için yapılan anıtı ziyaret etti. Programın devamında 1990’lı yıllardaki soykırımı daha yakından anlamak amacıyla Srebrenitsa Hafıza Merkezi ve Potočari Anıt Mezarlığı ziyaret edildi. Son gün ise Savaş Çocukluğu Müzesi ziyaret edildi; PCRC’nin hazırladığı belgesellerden biri izlendi ve hafızalaştırma pratikleri, dijital arşivleme, anma mekânları ve çatışma sonrası toplumlarda kolektif hafıza üzerine çalışan sivil toplum kuruluşlarıyla tematik buluşmalar gerçekleştirildi.

Ziyaretin üzerinden kısa bir süre geçmişken, 11 Temmuz’da Srebrenitsa Soykırımı’nın yıldönümü bir kez daha anıldı. Her yıl düzenlenen anma törenleri, soykırımda yaşamını yitirenleri anmanın yanı sıra hakikat, adalet ve hafızanın korunmasına yönelik uluslararası çağrının da önemli bir parçası olmayı sürdürüyor. 

Bosna Hersek’in yakın dönem tarihi ve hafıza politikalarına farklı açılardan yaklaşmayı amaçlayan bu ziyaret, katılımcılar için yalnızca önemli hafıza mekânlarını yerinde görme fırsatı değil; aynı zamanda geçmişle yüzleşme, adalet arayışı ve toplumsal hafızanın inşası üzerine birlikte düşünme ve deneyim paylaşma zemini sundu.

Bu saha ziyaretinin ardından, Hafıza ve Gençlik Programı’nın farklı dönemlerinden ve bu yıl devam eden dördüncü döneminden katılımcılar, deneyimlerinden, gözlemlerinden ve ziyaretin kendilerinde bıraktığı izlerden hareketle farklı temalara odaklanan yazılar kaleme aldı. Bu metinleri bir araya getirerek Bosna Hersek’teki hafıza pratiklerine ve bunların Türkiye’deki hafıza mücadeleleriyle kurduğu ilişkilere genç katılımcıların perspektifinden katkı sunmayı amaçlıyoruz. Yazılara web sitemizin blog sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bervan'ın Bosna’dan Diyarbakır’a uzanan hafıza mekânları arasındaki etkileşimi ve bu yolculuğun kendisinde bıraktığı izleri samimi bir dille anlattığı yazısına buradan ulaşabilirsiniz. 

Ilgaz Berk Atasever'in Saraybosna Kuşatması’nın kamusal alandaki izlerinden biri olan Saraybosna Gülleri üzerinden hafızalaştırma pratiklerini, savaşın gündelik yaşamda bıraktığı izleri ve toplumsal hafızanın nasıl inşa edildiğini ele aldığı yazısına buradan ulaşabilirsiniz. 

Şükran Demir ve Özgür Ünal'ın birlikte kaleme aldığı Bosna Hersek’teki hafıza mekânlarının yarattığı yüzleşme deneyimini, savaşın bireysel ve toplumsal hafızadaki izlerini ve bu mekânların adalet arayışıyla kurduğu ilişkiyi ele aldıkları yazılarına buradan ulaşabilirsiniz. 

Esengül Ayyıldız'ın Bosna Savaşı ve Srebrenitsa Soykırımı'nın hafızasını edebiyat, fotoğraf ve medya tartışmaları eşliğinde ele alırken; felaketin temsil edilmesi, tanıklığın sınırları ve hafızalaştırma pratikleri üzerine düşündüğü yazısına buradan ulaşabilirsiniz.